:: پرورش تمساح در كشور جدي شد

بازگشت

نويسنده: كامران ملك پور

«پس از تبيين توجيهات اقتصادي و فني، فتواي جواز پرورش تمساح براي اولين بار در ايران صادر شد.» اين خلاصه خبر اعلام شده توسط سازمان دامپزشكي در ابتداي هفته جاري بود.
    پرورش كروكوديل در ايران
    
    «اكنون در بيش از 50 كشور جهان مزارع تجاري پرورش كروكوديل وجود دارد. در ايران نيز مي توان با احداث اين مزارع زمينه صادرات پوست و فرآورده هاي جانبي آن را ايجاد كرد.» ميركاظم پيش نماز زاده، رييس اداره پرورش حيوانات پوستي و زينتي با اعلام اين مطلب مي افزايد: «در حال حاضر بيش از 600 مزرعه پيشرفته پرورش كروكوديل در جهان وجود دارد و پرورش آن در كشور مي تواند ارزآوري مناسبي داشته باشد.»
    
    در سال هاي 81 و 82 چندين تقاضاي تاسيس پرورش كروكوديل در استان هاي سيستان وبلوچستان و مركزي به سازمان دامپزشكي ارسال شد اما به دليل نبود آيين نامه اي در زمينه پرورش تمساح درخواست ها بي پاسخ ماند.سرگزي مدير كل دامپزشكي سيستان و بلوچستان در اين باره مي گويد:«هنوز هيچگونه مجوزي براي پرورش كروكوديل در استان صادر نكرده ايم.»
    
     سال گذشته درخواست پرورش تمساح به استان تهران نيز سرايت كرد. اكنون سازمان دامپزشكي كشور در حال تدوين آيين نامه پرورش تمساح كشور است، آيين نامه اي كه ظرف چند روز آينده اعلام عمومي خواهد شد. «پرورش تمساح در كشور كه در محيط هايي بسته انجام مي شود، مي تواند سودآور باشد.» پيمان شيراز پور پژوهشگر كروكوديل در ايران با اعلام اين مطلب مي گويد: «پرورش گونه هاي خارجي كه پوست آن ها از نظر ارزش تجاري در سطحي مناسب وجود دارد مورد نظر متقاضيان است.» وي در همين باره به پرورش تمساح در كشورهاي تركيه، پاكستان، هند، تايلند، آمريكا و كوبا اشاره مي كند و مي افزايد: «پرورش چون با تراكم بالا و در زمين هاي كوچك انجام مي شود از لحاظ اقتصادي بسيار مناسب است.»
    
    شيرازپور كه چند سال قبل كتابي با عنوان «پرورش عملي كروكوديل و بيماري هاي آن» نگاشته، رشد حيوان تا پايان عمر را مورد اشاره قرار مي دهد و تصريح مي كند: «تمساح پير نمي شود، سرطان هم نمي گيرد و چون حيواني خونسرد است ضريب تبديل غذايي مناسبي در حدود 9/0 دارد» وي استخراج يك فرآورده به نام كروكوديلين (Crocodilin) از خون تمساح را يادآور مي شود و مي گويد: «اين فرآورده حداقل 500 بار قوي تر از آنتي بيوتيك هاي سنتتيك است و در لوله آزمايش مي تواند در ظرف 10 دقيقه ويروس ايدز (HIV) را از بين ببرد.»
    
    وي كه خود نيز از متقاضيان پرورش تمساح در كشور است پيشنهاد تشكيل يك تشكل از علاقه مندان پرورش با حمايت سازمان هاي محيط زيست، دامپزشكي و شيلات را مطرح و اضافه مي كند:«پرورش در سالن هايي همچون سالن مرغداري انجام مي شود و براي تغذيه نيز مي توان از ضايعات كشتارگاه طيور استفاده كرد.»
    
    پورشيراز كه دكتراي دامپزشكي دارد به نداشتن هيچ بيماري مشترك بين تمساح با انسان، دام و طيور اشاره مي كند و مي افزايد: «كروكوديل بيماري خاصي ندارد تنها در صورت بالا و پايين شدن دما سيستم ايمني آن دچار مشكل مي شود.»
    
    محيط زيست، مخالف نيست
    
    پرورش كروكوديل با توجه به طبقه بندي آن در گونه هاي حيات وحش و تحت حفاظت كشور نيازمند موافقت سازمان محيط زيست است هرچند يكي از كارشناسان اين سازمان از احتمال عدم موافقت براي پرورش گاندو يا ورود گونه جديد تمساح خبر مي دهد اما حميد اميني دفتر امور حيات وحش و آبزيان محيط زيست مي گويد: «پرورش تمساح گاندو با رعايت دستورالعمل، قوانين و ضوابط موجود از نظر سازمان محيط زيست مشكل ندارد.» وي اضافه مي كند: «ورود گونه جديد نيز نيازمند ملاحظاتي است كه پس از رفع آن ها مي توان مجوز ورود صادر كرد كه واردات آن به معناي مجوز پرورش محيط زيست نيز تلقي مي شود.» وي هرچند معتقد است كه گاندو در ايران موجود است و مي شود راحت تر در مورد آن اقدام كرد اما به نظر مي رسد متقاضيان پرورش علاقه مند به ورود گونه جديد هستند.
    
    چند سال قبل حسيني يكي از كارشناسان علاقه مند محيط زيست اقدام به پرورش گاندو در درياچه سد پيشين به منظور احياي تمساح ايراني كرد كه با موفقيت همراه بود.
    
    گاندوي ايراني
    
    تمساح (كروكوديل) در ايران يك گونه بومي به حساب مي آيد.
    
    تمساح پوزه كوتاه، برجسته ترين موجود حيات وحش منطقه چابهار است كه به طور طبيعي در اين منطقه زندگي مي كند. زيستگاه اصلي اين تمساح كه به نام محلي «گاندو» خوانده مي شود، حدود 380 هزار هكتار مساحت دارد كه بخشي از آن در چابهار و بخش ديگري نيز در شهرستان سرباز قرار دارد.
    
    اين تمساح ها در بركه هاي ميان راسك و باهوكلات و باتلاق هاي دلگان و كلاني متمركز هستند. طول اين جانور تا چهار متر مي رسد و در حدود نيمي از كل بدن آن را دم قوي اين حيوان تشكيل مي دهد.
    
    گاندو گوشتخوار است و در مواقع اضطراري همه چيزخوار مي شود. تمساح ايراني، خجالتي بوده و ديدن آن كمي مشكل است، زيرا روزها در عمق آب زندگي مي كند. مردمان بومي مجاور با گاندو، آن را حيواني مقدس و خوش يمن مي دانند و به خاطر همين باور نيز گاندو را اذيت نكرده، بلكه حافظ و نگهبان آن نيز هستند. اعتقاد به اين نكته كه تمساح نگاهبان بركه هاي آب شيرين است، در مردمان منطقه چابهار يكي از دلايل اصلي بقاي گاندو بوده است.
    
    جمعيت تمساح گاندو براساس برآورد سال 1370، 118 راس بوده است، هرچند كه يكي از كارشناسان محيط طبيعي سازمان محيط زيست جمعيت فعلي آن را حدود 300 راس (عدد) تخمين مي زند.
    
    پرورش تمساح در ايران كه اكنون با كمي تعلل، گام هاي نخستين خود را برمي دارد، نيازمند بررسي هاي دقيق و برنامه ريزي هاي مناسب است تا مشكلاتي كه پرورش دهندگان شترمرغ و برخي گونه هاي ديگر در كشور با آن دست و پنجه نرم مي كنند گريبان علاقه مندان اين صنعت را نگيرد.