افزايش آلودگيهاي زيست محيطي و ماندگار شدن خطرهاي ناشي از به كارگيري سموم شيميايي، پژوهشگران را به استفاده از روشهاي طبيعي مقابله با آفات نباتي وا داشته است.
دامنه اين آلودگيها در برخي موارد آنقدر زياد است كه به اعتقاد كارشناسان اثرهاي ويرانگر استفاده از سموم تا دورههاي زماني بلند مدت در خاك و هوا باقي ميماند.
شهرستان عليآبادكتول در استان گلستان به دليل برخورداري از موقعيت طبيعي آب و هوايي، توانمندي ويژهاي در گسترش خدمات كشاورزي و بهرهگيري از محصولات خارج از فصل دارد.
كارشناس مسوول حفظ نباتات جهاد كشاورزي عليآبادكتول گفت: بهرهبرداري بيش از ظرفيت از كشتزارها و رعايت نكردن دورههاي تناوب در كاشت محصولات كشاورزي و استفاده از كودهاي شيميايي در بلند مدت موجب ميشود تا آفات و بيماريهاي گياهي در برخي گونهها مقاوم شوند.
"رمضانعلي برزعلي" افزود: مقاومت اين آفات در مناطقي از شهرستان عليآبادكتول كه تنوع كاشت محصولات كشاورزي در آن كمتر رعايت ميشود و در سالهاي متمادي محصولات مشابه از زمين برداشت ميشود مشهود است.
به گفته وي، مبارزه بيولوژيك با آفات و بيماريهاي نباتي از جمله روشهايي است كه كارشناسان و مروجان كشاورزي در اين شهرستان آن را فعاليتي علمي و اصولي براي حفاظت از گياه و محيط زيست عنوان ميكنند.
وي گفت: تنوع محصولات كشاورزي در شهرستان عليآبادكتول كه اين شهرستان را در توليد برخي اقلام مانند گندم، سويا و ذرت در ردههاي بالاي استان گلستان قرارداده عامل ديگري است كه استفاده از روشهاي مبارزه بيولوژيك را ضروري ميكند.
برزعلي افزود: علاوه بر اين محصولات ديگري مانند مركبات، برنج، پنبه، نباتات علوفهاي، گوجه فرنگي، پياز، سيب زميني و محصولات جاليزي در اين شهرستان موقعيت مناسبي براي كاشت دارند كه همگي در معرض ابتلا به انواع بيماريها و آفات هستند.
به گفته وي، افق ترسيم شده براي توسعه كشاورزي در برنامههاي آينده و ظرفيتهاي استفاده نشده نشاندهنده آن است كه در صورت توسعه كشاورزي با استفاده از سموم كشاورزي بر دامنه آلودگيهاي زيست محيطي افزوده ميشود.
وي گفت: طرح به كارگيري روشهاي بيولوژيك در مبارزه با آفات گياهي در يك دهه گذشته در شهرستان عليآبادكتول با رهاسازي زنبورهاي "تريكوگراما" در مزارع آغاز شد.
به اعتقاد وي اين حشرات از طريق شكار كردن آفتها، چرخه حياتي بيماريها را قطع ميكند و اثر بخشي آن بستگي به سازگاري حشرهها با محيط دارد.
وي اظهار داشت: به كارگيري حشرههاي مفيد در مبارزه بيولوژيك به تنهايي اثر بخش نيست بلكه براي افزايش موفقيت در اين كار، تلفيقي از روشهاي مكانيكي، شيميايي، بيولوژيك و زراعي بكار گرفته ميشود.
كارشناس مسوول حفظ نباتات جهاد كشاورزي عليآبادكتول گفت: در سال زراعي ۸۳ ۸۴در سطح يكهزار و ۱۸۰هكتار از اراضي زراعي اين شهرستان مبارزه بيولوژيك انجام شد.
وي افزود: اين ميزان عمليات بيولوژيك در محصولات شالي، ذرت، پنبه، سويا و گوجه فرنگي به ترتيب در ۱۵۰ ، ۲۰۰ ، ۸۰ ، ۶۵۰و ۱۰۰هكتار از اراضي زير كشت انجام شد.
وي با بيان اين كه در مبارزه بيولوژيك به طور طبيعي ميتوان آفات را از بين برد، تصريح كرد: اين روش مانند روشهاي شيميايي داراي عوارض جانبي نبوده و موجب حفظ تعادل در طبيعت و سامانههاي زراعي ميشود.
برزعلي مزيت ديگر استفاده از اين روش را كنترل كردن نسلهايي از آفت كه نسبت به سموم شيميايي مقاوم هستند، عنوان كرد.
به گفته وي، استفاده از حشرات مفيد در طرح مبارزه بيولوژيك در سال زراعي گذشته در اراضي شاليزاري مورد استقبال كشاورزان قرارگرفت واثرگذاري اجراي اين طرح ۸۰الي ۹۰درصد برآورد شده است.
وي افزود: طرح توسعه كاربرد حشرات مفيد در مبارزه با آفات در كشاورزي با هدف تعديل در سياست استفاده از آفتكشها و استفاده از دشمنان طبيعي براي دفع آفات مورد توجه جدي قراردارد.
به گفته وي، با اجراي مبارزه بيولوژيكي و زراعي، ايجاد شبكههاي مراقبت و پيشآگاهي و همچنين آموزش كشاورزان در سال زراعي گذشته، تعداد دفعات سمپاشي در بسياري از مزارع كاهش محسوس داشته است.
وي گفت: ايجاد كارگاه توليد حشرات مفيد از سوي بخش خصوصي، سهم بسزايي در ايجاد اشتغال براي فارغالتحصيلان رشتههاي كشاورزي دارد.
برزعلي نبود "انسكتاريوم" يا مركز توليد حشرات مفيد و خرد بودن اراضي زراعي را از مشكلات اجراي اين طرح در شهرستان اعلام كرد.
وي بر لزوم ايجاد مركز توليد اين نوع حشرات در شهرستان عليآبادكتول تاكيد كرد و گفت: در زمان حاضر براي اجراي اين طرح، حشرات مورد نياز از مركز استان به اين شهرستان حمل ميشود كه در جريان حمل و نقل، بيشتر آنان از بين ميروند.
شهرستان عليآبادكتول با يكهزار و ۱۶۰كيلومتر مربع وسعت حدود ۴۰هزار هكتار اراضي زراعي دارد كه در سال زراعي گذشته ۲۱۵هزار تن انواع محصولات زراعي توليد شد. |
