خبرگزاري فارس: مدير گروه كشاورزي يك شركت صادركننده زعفران گفت:در حال حاضر قيمت زعفران ايران براي صادرات هر كيلو 2هزار دلار است كه خريداران پس از بستهبندي مجدد و با نامهاي تجاري خاص به قيمت كيلويي 6 تا 7 هزار دلار به فروش ميرسانند.
سيدعلي حسيني در گفتوگو با خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس، اظهار داشت: تاريخچه زعفران با خراسان گره خورده و زادگاه اصلي اين گياه در جهان به شمار ميرود.
وي افزود: بين دهه 1350 تا 1360 توليد زعفران در كشور اندك بود كه منحصر به زعفرانكاريهاي قديمي و سنتي شهرستان قائنات و اطراف گناباد، بيرجند و فردوس ميشد و سطح كشت آن در كشور 5 هزار هكتار بود كه متأسفانه در اين دهه نگاه جانبدارانهاي به اين محصول مهم وجود نداشت.
حسيني خاطرنشان كرد: مسئولان كشور در آن زمان زعفران را كالاي لوكس ميناميدند كه نميخواستند جايگاه ويژهاي براي آن در نظر گيرند در حاليكه اين گياه با ارزش در شرايط كمآبي كه غيرقابل تحمل براي حتي انسان است مقاومت كرده و به زندگي ادامه ميدهد.
اين كارشناس كشاورزي خاطرنشان كرد: زعفران در شرايطي رشد ميكند كه بارندگي سالانه 100 تا 150 ميليمتر است كه در اين شرايط هيچ گياهي مقاومت نميكند و همچنين برودت هوا باعث ميشود، كشاورز نتواند محصولي مانند گندم توليد كند، اما ميتواند در اين شرايط زعفران كشت نمايد.
وي گفت: در آن سالها در بسياري از روستاها به جاي توليد گندم اين محصول بين كشاورزان از طرف دولت توزيع ميشد.
حسيني بيان داشت: از سال 1360 به بعد نگاه مسئولان به اين محصول دوستانه شد و كمكم اين محصول در سبد خانوار جاي گرفت و همچنين براي مردم منطقه خراسان جنوبي وجود زعفران به معناي حيات و ماندن در روستا بود.
اين كارشناس كشاورزي بيان داشت: برابر پيشينه تاريخي زعفران در خراسان جنوبي از قرن 7 هجري به بعد زمينگير و به اصطلاح اهلي شد، البته قبل از آن در مناطقي از كشور توليد ميشده است، اما زادگاه آن خراسان بزرگ شامل بخشي از افغانستان كنوني محسوب ميشود.
وي افزود: زعفران در گذشته معياري براي تعيين خراج سلاطين بوده، تا اينكه به دليل استقبال خريداران در آن سوي مرزهاي كشور زعفران خراسان توسط بازرگانان به شهرهاي و كشورهاي دوردست صادر شد.
حسيني افزود: دهه 60 تا 70 نگاه عمومي به زعفران تغييرات آرام و چشمگيري داشت، ابتدا با احتياط سپس با خيزش اساسي به زعفران توجه شد و مسئولان پذيرفتند كه اين محصول براي مردم منطقه استراتژيك بلكه فوقاستراتژيك بوده و هيچ محصول ديگري نميتواند جايگزين آن شود.
اين كارشناس كشاورزي سطح كشت زعفران را در حال حاضر بيش از 60 هزار هكتار در خراسان بزرگ ذكر كرد و افزود: متأسفانه توليد اين محصول در هكتار اندك بوده و بهويژه به دليل خشكساليهاي پياپي به 3 تا 4 كيلوگرم در هكتار به طور متوسط رسيده است گرچه ركورد كشاورز نمونه 25 كيلوگرم در هكتار بوده است.
وي خاطرنشان كرد: با انجام يك سري كارهاي به زراعي و كشت صحيح ميتوان در آينده ميانگين توليد در هكتار را 2 تا 3 برابر افزايش داد.
حسيني در مورد قاچاق پياز زعفران گفت: نميتوانيم وضعيت كنوني را مديريت كنيم، تا پياز اين محصول به افغانستان منتقل نشود و از سالهاي گذشته پياز آن به اين كشور بهشكل قاچاق وارد شده است، همان گونه كه برخي از درختچهها و پايههاي مرغوب درختان ميوه از افغانستان به ايران آورده شده است.
اين كارشناس كشاورزي افزود: يك راهكار براي ممانعت از ورود پياز زعفران به كشورهاي ديگر و حفظ موقعيت و ميدانداري ايران در كشت اين گياه با ارزش سياستگذاري درست و مديريت علمي است.
وي افزود: بايد طوري مديريت شود كه اگر پياز زعفران قاچاق شد، براي توليدكننده آن سوي مرز توجيه اقتصادي نداشته باشد و نتواند در بازار جهاني رسوخ كند، اين امر مستلزم افزايش بهرهوري كشت زعفران در ايران و ثبت ارقام محلي و نيز حفظ بازارهاي جهاني توسط محصول باكيفيت ايراني است.
حسيني خاطرنشان كرد: متأسفانه كشورهاي اروپايي از قاچاق پياز زعفران ايران به كشورهاي ديگر حمايت ميكنند و براساس اطلاع واصله زعفران ايران در 7 استان افغانستان كشت ميشود.
وي گفت: ايران جايگاه بيبديلي در زعفران دنيا دارد و بايد با فرهنگسازي سرانه مصرف اين گياه با ارزش در داخل افزايش يافته و به نحوه شايسته در بازارهاي جهاني حضور پيدا كند.
اين كارشناس كشاورزي خاطرنشان كرد: با مديريت علمي ميتوان نگران افزايش سطح كشور زعفران نباشيم ، زيرا استراتژي ما بايد افزايش مصرف زعفران در دنيا باشد، در حالي كه اكنون حدود 45 كشور جهان اين محصول را مصرف ميكنند، بايد در مورد ساير كشورها نيز بازاريابي و فرهنگسازي براي مصرف انجام دهيم.
حسيني گفت: توليد زعفران دنيا سالانه 250 تن است كه با فرهنگسازي ميتوان مصرف اين ماده با ارزش را 2 تا 3 برابر اين مقدار افزايش داد و هدف صادرات زعفران ايران به جاي 45 كشور بايد به 180 كشور دنيا باشد، در حال حاضر يك سوم كشورهاي جهان زعفران مصرف ميكنند.
وي در مورد فاصله قيمت از توليد تا بازار خارجي مصرف زعفران خاطرنشان كرد: زعفران كالايي نيست كه مصرفكننده هر روز به آن نياز داشته باشد، بلكه از نظر اهميت در سبد مصرف خانوار درجه چندم اهميت دارد و كسي كه زعفران ميفروشد بايد روزها منتظر باشد تا محصول را به فروش برساند ،بنابراين نبايد انتظار داشت قيمتهاي داخل كشور ايران با 10 تا 30 درصد بيشتر در خارج عرضه شود، بلكه طبعاً نرخ خارجي اين محصول نسبت به قيمت داخلي بايد چند برابر شود.
اين كارشناس كشاورزي گفت: در حال حاضر قيمت زعفران ايران براي صادرات هر كيلو 2هزار دلار است كه خريداران پس از بستهبندي مجدد و با نامهاي تجاري خاص و فرمولهاي خود در بازار جهاني به قيمت هر گرم 6 تا 7 دلار يعني كيلويي 6 تا 7 هزار دلار به فروش ميرسانند.
حسيني در مورد ايجاد يك نام تجاري ملي (brand) براي فروش زعفران ايران خاطرنشان كرد: 3 سال پيش در خراسان اين پيشنهاد مطرح شد و مسئولان حمايت كردند اما حمايت فقط لفظي بود و عملياتي نشدT زيرا بحث برند ملي به منظور تثبيت و توسعه جايگاه زعفران ايران در جهان يك الزام است كه بايد دولت از آن حمايت كند و بخش خصوصي به تنهايي قادر به انجام اين مهم نيست.
مدير گروه كشاورزي و صنايع تبديلي زعفران زرگل خاطرنشان كرد: نه تنها كار بر روي برند ملي ضروري است، بلكه بايد بازار هدف زعفران ايران گسترش يابد و هر سال 170 تن زعفران ميتوان صادر كرد.
وي در مورد ارزآوري زعفران ايران گفت: براساس هر كيلوگرم متوسط 2هزار دلار سالانه حدود 170 تن 340 ميليون دلار براي كشور ارزآوري خواهد داشت اما وقتي صادرات در بستهبندي كوچك انجام ميشود، تا دو برابر رقم فوق قابل افزايش است كه كمكي به زعفرانكاران خواهد بود.
حسيني در مورد سرمايهگذاري ملي در زعفران گفت: بايد وزارت بازرگاني مركز توسعه تجارت، وزارت جهاد كشاورزي و مؤسسه استاندارد و وزارت امور خارجه با همكاري و پردازش ايده روي يك برند ملي براي زعفران كار كنند و در نهايت زعفران ايراني با نام ويژهاي در جهان عرضه شود.
وي خاطرنشان كرد: محصول زعفران ايراني بايد در اكثر كشورها ثبت شود و با برند ملي عرضه شود كه هر كس خواهان محصول كيفي است، به دنبال آن برند و استفاده از امتياز برند ملي ايران باشند.
اين كارشناس كشاورزي افزود: طبيعي است ايجاد يك برند ملي هزينههايي دارد كه نميتوان فيالبداهه تخمين زد، اما هرگونه سرمايهگذاري در اين زمينه به سرعت بازگشت خواهد داشت.
حسيني گردش مالي زعفرانكاري ايران را با حجم توليد 200 تن در سال حدود 400 ميليارد تومان برآورد كرد.
وي گفت: حدود 60 تا 70 نفر صادركننده زعفران ايران در كشور وجود دارد كه به 40 تا 45 كشور جهان صادر ميشود.
اين كارشناس كشاورزي افزود: عمده صادرات زعفران به صورت فله است و بقيه در بستههاي 500 گرمي عرضه ميشود.
حسيني تأكيد كرد: يك اصل در كشاورزي نبايد فراموش شود كه مسئوليت كشاورز بعد از برداشت بايد خاتمه يابد و ساير افراد وظيفه بازاريابي، فرآوري، بستهبندي و صادرات را برعهده دارند. |
